1. Το ψηφιακό χάσμα

Ψηφιακό χάσμα είναι η απόσταση που χωρίζει εκείνους που ξέρουν την τεχνολογία από εκείνους που δεν την ξέρουν. Το χάσμα αυτό δημιουργήθηκε κυρίως από την ταχύτητα ανάπτυξης της τεχνολογίας και υπάρχει σήμερα μεταξύ διαφορετικών ηλικιών, μεταξύ ανθρώπων του ίδιου επαγγελματικού χώρου αλλά και σε μεγάλες κλίμακες όπως π.χ. μεταξύ χωρών. Εδώ θα ασχοληθούμε κυρίως με το πρόβλημα από την πλευρά του ατόμου.

Ο προσωπικός υπολογιστής, το PC, εμφανίστηκε το 1981. Γύρω στο 1990 ξεκίνησε μια άλλη επανάσταση, εκείνη των δικτύων που σύντομα οδήγησε στο Internet το 1993-94 με τις γνωστές συγκλονιστικές αλλαγές σε τόσους τομείς της ζωής μας. Πρακτικά αυτές οι χρονολογίες σημαίνουν ότι όσοι είναι σήμερα πάνω από 50 δεν έχουν σχέση με την τεχνολογία και όσοι είναι 40-50 γνώρισαν λίγο τους υπολογιστές. Οι νεώτεροι, δηλαδή οι ηλικίες 25-40 γνώρισαν και χρησιμοποίησαν πολύ περισσότερο την τεχνολογία. Βέβαια οι κάτω των 25 μπορούμε να πούμε ότι είναι η γενιά που μεγάλωσε με τους υπολογιστές και κυρίως με το Διαδίκτυο.

Με βάση τα πιο πάνω μπορούμε εύκολα να αντιληφθούμε ότι το ψηφιακό χάσμα εντοπίζεται στις ηλικίες πάνω από 40-45. Αυτή ήταν η ηλικία που γνώρισε λιγότερο την τεχνολογία και δεν μπόρεσε να παρακολουθήσει τους πολύ γρήγορους ρυθμούς ανάπτυξης της. Σήμερα το άτομο άνω των 40 αισθάνεται λίγο έξω από τα πράγματα και δεν τολμά να αρχίσει να μαθαίνει γιατί θεωρεί ότι η τεχνολογία είναι κάτι δύσκολο. Σ’ αυτές τις ηλικίες συναντούμε πολλές φορές και την τεχνοφοβία όπου το άτομο αρνείται τελείως  την τεχνολογία. Αυτό σημαίνει φυσικά μια αντίσταση μέσα στους χώρους εργασίας. Αντίσταση του ατόμου να μάθει, παράπονα και γκρίνια κάθε φορά που θα του φέρουν ένα νέο σύστημα, μειονεξία απέναντι στους νέους συναδέλφους κλπ. Σε χώρους μάλιστα όπου συνυπάρχουν οι μεγάλες ηλικίες με τις μικρότερες, όπως χαρακτηριστικά είναι η εκπαίδευση, παρατηρείται και μια δυσκολία συνεννόησης με την νεώτερη γενιά.

Τι μπορεί να γίνει; Πολλά πράγματα, φτάνει να δεχτούμε κάποιες βασικές αρχές. Ένα πρώτο βασικό ζήτημα είναι να αποδεχθούμε ότι ο κόσμος αλλάζει, και εμείς πρέπει να μαθαίνουμε καινούργια πράγματα συνεχώς. Η ζωή πιο παλιά, πράγματι, δεν άλλαζε εύκολα, ο άνθρωπος μέχρι τα 18 του ήξερε ήδη όσα του χρειάζονταν για να ζήσει σε όλη του τη ζωή. Σήμερα μιλούμε εδώ και καιρό για την «Δια βίου μάθηση». Με μια διαφορά όμως: δεν σημαίνει ότι όσα ξέρουμε είναι άχρηστα. Να μην χάνουμε την αυτοεκτίμηση μας επειδή ήλθε μια νέα τεχνολογία. Αντίθετα όλα τα καινούργια βασίζονται στα προηγούμενα άρα μπορούμε να συμπληρώνουμε αυτά που ξέρουμε.

Το δεύτερο είναι να κατανοήσουμε ότι πρέπει μόνοι μας να κινηθούμε και να ψάξουμε την καινούργια γνώση. Να αξιοποιήσουμε πρώτα οποιαδήποτε μαθήματα προσφέρονται στο τόπο που ζούμε από Δήμους, Βιβλιοθήκες, Ευρωπαϊκά προγράμματα, ιδιώτες κλπ. Επειδή όμως δεν υπάρχουν παντού σεμινάρια για όλα τα πράγματα που εμείς θέλουμε, να συνηθίσουμε να μαθαίνουμε και από άλλες πηγές: να μάθουμε στον χώρο εργασίας μας, από τους συναδέλφους μας, από τα παιδιά μας (κυρίως αυτό), να μάθουμε μόνοι μας από το Διαδίκτυο.

Ένα τρίτο βασικό σημείο είναι να βρει ο καθένας τις πραγματικές του ανάγκες για γνώση και γύρω από αυτές να κινηθεί. Αν σήμερα ένα κινητό τηλέφωνο κάνει εκατό διαφορετικά πράγματα δεν σημαίνει ότι τα χρειάζομαι όλα. Ας μάθω μόνο να τηλεφωνώ και να στέλνω μήνυμα. Αλλά αυτό δεν είναι και λόγος να απορρίψω το κινητό τηλέφωνο. Το ίδιο και με τους υπολογιστές. Ίσως μια απλή χρήση του Word ή του Skype για να μιλήσεις στο παιδί σου, είναι για σένα αρκετό. Αλλά να μην φοβηθείς τον υπολογιστή επειδή μπορεί να κάνει άλλα χίλια δύσκολα πράγματα.

Τώρα πάει το μυαλό μου σε κάτι σχετικό που μου συνέβη το καλοκαίρι. Ερχόμουν ένα απόγευμα από τη Λεμεσό και σταμάτησα στο Πισσούρι για να βάλω βενζίνη. Καθώς επέστρεφα στον αυτοκινητόδρομο συνάντησα μια ηλικιωμένη γυναίκα που προφανώς ερχόταν από εργασία στα χωράφια της περιοχής και σταμάτησα ευχαρίστως να την φέρω στην Πάφο. Η γυναίκα ήταν περίπου 65 χρονών και πράγματι εργαζόταν σε κάποια περβόλια εκεί κοντά. Τυπική γυναίκα των χωριών μας, ντυμένη με σκούρα ρούχα, τζεμπέρι και ποδιά με μετέφερε στο παρελθόν. Μιλήσαμε ζωντανά και χαρούμενα, είπα ότι ήξερα και γω κάτι παιδιά από το χωριό της που είχε χρόνια να τους δω. Σε 10 λεπτά βέβαια έμαθα την ιστορία της ζωής τους. Ταξίδευα πραγματικά στο παρελθόν. Και τότε, ένας ήχος από κινητό με ξανάφερε βίαια στο παρόν. Ήταν το κινητό της γιαγιάς. Το έβγαλε με φυσικότητα από τη τσάντα της και απάντησε. Μετά, χρειαζόταν να κάνει εκείνη τηλέφωνο για να συνεννοηθεί ποιος θα την παραλάβαινε πιο κάτω. Με την ίδια φυσικότητα επέλεξε από τη λίστα των τηλεφώνων της ένα νούμερο και μίλησε.

Μέσα σε εκείνο το 20λεπτο μέχρι να φτάσουμε στην Πάφο σκέφτηκα πολλά πράγματα. Τα συνοψίζω όμως σε ένα. Που είναι το ψηφιακό χάσμα; Αν κάποιος νοιώθει ότι πραγματικά χρειάζεται μια τεχνολογία, θα την μάθει. Ανεξάρτητα από ηλικία. Νομίζω λοιπόν ότι όλα τα άλλα είναι δικαιολογίες!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s